Thursday, November 19, 2026 · Hidar 10, 2019 E.C.
The Abay Times

Ethiopia and the World

Mana hidhaa Itoophiyaa keessatti kan dhalatte Doonikaa Marhaaxiyoon badhaasa barreessaa Afrikaa argatte

Barreessituun hidda maatii Itoophiyaa fi Eertiraa qabdu seenaa hidhaa maatii ishee bara Dargii gara asoosamaatti jijjiiruuf waggoota qorannoo fi deebii diddaa hedduu keessa darbite.

Novelist Donica Merhazion smiling in an outdoor portrait

Barreessituu asoosamaa Doonikaa Marhaaxiyoon, barreessituu *Born at the End of the World*. Suuraa: Catalyst Press

Doonikaa Marhaaxiyoon bara bulchiinsa Dargii mana hidhaa Itoophiyaa keessatti dhalatte. Waggoota hedduu booda seenaan haatiifi abbaan ishee hidhaa fi miidhaa siyaasaa akkamitti akka keessa darban ibsu barreessituu badhaafamtu ishee taasiseera.

Marhaaxiyoon, barsiistuu Keeniyaa keessa jiraattu kan hidda maatii Itoophiyaa fi Eertiraa qabdu, Sadaasa 6, 2026 Kiigaalii keessatti badhaasa Outstanding African Writer jedhamu kan Radiate Rwanda Literary Excellence Awards irraa argatte. Mana barumsaa idil-addunyaa Keeniyaa, bakka isheen barattoota sadarkaa giddugaleessaatti barnoota hawaasummaa barsiiftu, badhaasa kana mirkaneesseera.

Asoosamni ishee jalqabaa Born at the End of the World jedhamu seenaa maatii bara Shororkeessummaa Diimaa Itoophiyaa keessatti jalqabe irratti hundaa'a. Haati ishee yeroo ulfa turte hidhamtee mana hidhaa keessatti Doonikaa deesse. Doonikaa waggaa jireenya ishee jalqabaa keessaa gara waggaa tokkoofi walakkaa haadha ishee waliin mana hidhaa keessatti dabarsite.

Mana hidhaatii gara jireenya biyyoota adda addaatti

Warri ishee Itoophiyaa keessaa baqatanii Keeniyaa keessatti akka baqattootaatti qubatan. Doonikaa Naayiroobii keessatti baratte. Eertiraan bara 1993 bilisummaa erga argattee booda maatiin gara achiitti godaane; isheenis Yuunivarsiitii Asmaraatti barattee booda Yuunivarsiitii Meerilaand Ameerikaa irraa digrii maastersii argatte.

Imalli biyyoota kanaa hubannoo isheen waa'ee mana, biyyaafi eenyummaa qabdu bocuuf gumaacheera. Hidda maatii isheetiin Itoophiyaa fi Eertiraa waliin walitti dhufeenya akka qabdu, akkasumas Keeniyaan bakka maatiin ishee nageenya argatee jireenya haarawa ijaarrate ta'uu ibsiteetti.

Doonikaan yeroo shamarrummaa isheetii kaasee yaadannoo dhuunfaa barreessaa turte. Dhalachuun ilma ykn intala ishee jalqabaa garuu seenaa warra ishee dhaloota itti aanuuf ol kaa'uu akka yaaddu ishee kakaase.

Seenaan maatii asoosama ta'e

Gaaffii fi deebii mana maxxansaa Catalyst Press waliin taasisteen, Doonikaan warra ishee gaafachuun odeeffannoo walitti qabuu, seenaa isaan himan ragaa seenaa waliin madaaluu fi taateewwan gabatee yeroo bal'aa halluuwwan adda addaatiin qindeessuu ibsiteetti. Maqaa tokko tokko akka jijjiirte, mariiwwan akka irra deebitee ijaarte, akkasumas yeroo taateewwan tokko tokkoo akka gabaabsite dubbatteetti. Muuxannoowwan asoosama keessatti ibsaman keessaa gara dhibbeentaa 95 seenaa warri ishee itti himan irraa akka maddan tilmaamteetti.

Manni maxxansaa eKitabu asoosamicha akka seenaa jaalalaa haadhaafi abbaa barreessituu, kan bara Shororkeessummaa Diimaa waggoota 1970moota keessa gara mana hidhaa Itoophiyaanonni Alem Bekagn ykn 'Addunyaan Na Ga'e' jedhanitti isaan geesseetti ibsa. Doonikaan kitaabicha akka asoosama seenaa irratti hundaa'eetti dhiheessiti malee akka galmee jecha-jechaan taateewwan hundaatti hin dhiheessitu.

Kitaabicha barreessuuf barsiisuu fi maatii guddisuu waliin waggoota saddeetitti dhihaatan itti fudhate. Mana maxxansaa argachuu ishee dura yeroo gara 80 ta'u yaada ishee diduu akka ishee mudate dubbatteetti. Booda Catalyst Press fi eKitabu kan Naayiroobii keessatti argamu kitaabicha dubbistootaaf dhiheessan. Akka eKitabu ibsetti, kitaabichi Guraandhala 17, 2026 addunyaa guutuutti gadhiifame.

Doonikaaf seenaa maatii barreessuun jalqabatti ijoolleen ishee waa'ee akaakayyuu fi akkoo isaanii maal akka beekan yaaduu irraa ka'e. Seenaan hidhamuu haadha isheetiin jalqabe amma maatii sana bira darbee dubbistoota hedduu bira ga'eera.

Beeksisa

Milkii app on Google Play